|
 |
Vajinal tamponlar, tıpkı hijyenik pedler gibi menstrüasyon sırasında vajinal
yoldan vücut dışına atılan kanı emmek amacıyla kullanılan ürünlerdir.
Pedlerden farklı olarak kanın vajina dışına atılmadan önce emilmesini
sağlayarak ped kullanımı ile görülen ve kadının sosyal hayatını zorlaştıran
faktörleri ortadan kaldırırlar.
Vajinal tamponlar yumuşak pamuk liflerinin silindirik bir şekil alacak
şekilde preslenmesi şeklinde üretilirler. Silindirik şekil sayesinde tampon
vajina içerisine rahatça yerleştirilebilir.
Tampon adet kanı vücut dışına ulaşma şansı bulamadan direkt olarak vajina
içinde emilmesini sağlar. Vajinal tamponlar değişik boy ve emme
kapasitelerine sahiptirler. Adet kanamanızın şeklini ve miktarını bilmeniz
uygun tamponu seçmenizi kolaylaştırır.
Hijyenik pedlerden farklı olarak vajinal tamponlar çok önemli bir riski de
beraberinde getirirler: Toksik şok sendromu. Yaşamı tehdit edebilen bu
komplikasyon neyse ki çok nadir görülür ve basit önlemler ile önüne
geçilebilir. Bu önlemlerden en önemlisi tamponu 4-8 saatten daha fazla
vajinada tutmamaktır. İdeal olan hijyenik ped yerine tampon tercih etmemek,
çok gerekli olmadıkça kullanmamak ve kullanıldığında en fazla 6 saat
vajinada tutmaktır.
Vajinal tamponlar sadece adet kanaması sırasında kullanılırlar. Vajinal
akıntılar için günlük pet yerine tampon kullanmak son derece riskli bir
davranış olacaktır.
Uygun tamponu seçmek
Piyasada satılan hemen hemen her markanın değişik boy ve emme kapasitesine
sahip türleri vardır. Kendinize uygun tamponu seçerken temel prensip kanama
miktarınıza göre gerekli olan en düşük emme kapasitesine sahip tamponu
bulmaktır. Kanamanın miktarı günden güne farklılık göstereceğinden adet
kanamanızın değişik günleri için farklı kapasitede tamponlar
kullanabilirsiniz.
Uygun kapasitedeki tamponu seçmek deneyim ile elde edilir. Bununla birlikte
eğer tamponu 4 saatten önce değiştirmeniz gerekiyorsa daha yüksek
kapasiteli, 8 saat sonunda hala dolmamışsa daha düşük kapasiteli bir tampon
seçmelisiniz.
Tampon nasıl yerleştirilir?
İlk kez tampon kullanacaksanız sinirle ve gergin olmanız normaldir. Bu durum
kaslarınızın fazla kasılmasına neden olacağından yerleştirmeyi
güçleştirebilir.Daha önceden tampon kullanan arkadaşlarınıza nasıl
kullanıldığını sorabilir ve onlardan bu konuda yardım alabilirsiniz.
Piyasada satılan pek çok ürünün içinde kullanma ve yerleştirme talimatları
resimli olarak yer almaktadır. Bu talimatları dikkatlice okuyun ve anlamaya
çalışın.
Bazı ürünlerin içine yerleştirmeyi kolaylaştırıcı bir uygulama tüpü vardır.
Bazılarında ise bu tüp bulunmaz. Her iki durumda da yerleştirme şekli aynı
prensiplere dayanır.
Tamponu yerleştirmeden önce ellerinizi mutlaka sabunlu suyla iyice yıkayın
ve güzelce kurulayın
Tamponu doğru şekilde yerleştirdiğiniz taktirde vajinada
herhangi bir rahatsızlık duymamanız ve tamponu hissedememeniz gerekir. Eğer
rahatsızlık varsa bu durumda büyük olasılıkla tamponu yeterince derine
yerleştiremediniz demektir. Rahatsızlığın en önemli nedeni tamponun vajina
girişindeki dokuyu içeri doğru çekmesidir. Bu durumda tamponu çıkartın ve
yeni bir tampon yerleştirin. Aynı tamponu çıkartıp yeniden yerleştirmeye
çalışmayın.
Tamponun çıkartılması
Tamponun dolduğunu ve kanın vajina dışına kaçtığını hissettiğinizde ya da, 6
saat dolduysa veya tampon kullanmanızı gerekli kılan durum ortadan kalktıysa
ipinden tutarak yavaşça dışarıya doğru çekin ve vajinadan çıkarın. Bu sırada
çok sert hareket etmemeye dikkat edin.
TAMPON KULLANIMI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Tampon kendiliğinden düşer mi?
Hayır. Doğru şekilde yerleştirildiğinde vajina kasları tamponu yerinde
tutar. Bu nedenle aktif spor yaparken dahi tampon düşmez.
Tampon kullanırken enfeksiyonlar açından yüksek risk altında olur muyum?
Hem evet hem hayır. Kurallara uygun kullanıldığında tampon enfeksiyon
riskini fazla arttırmaz. Öte yandan toksik şok sendromu adı verilen tablo
tampon kullanımı ile ilgilidir.
Tampon varken tuvalete gidebilir miyim?
Evet. Kadın genital bölgesinde vücut dışına açılan 3 farklı açıklık vardır.
İdrarın yapıldığı ürethra, vajina ve anüs. Bunlar birbirilerinden
bağımsızdır ve bu nedenle vajinada bulunan tampon tuvalete gitmenize engel
değildir. Tuvalete gittikten sonra tamponu çıkarmanız y da değiştirmeniz
gerekmez. Sadece ıslanmaması için idrar yaparken tamponun ipini elinizle
kenara alabilirsiniz.
Tampon kullanırken yüzebilir miyim?
Evet. Bunun herhangi bir sakıncası yoktur.
Tampon kullanırken spor yapabilir miyim?
Evet. Tampon kullanırken bale, ağırlık kaldırma, atletizm gibi her türlü
sporu yapabilirsiniz.
Tampon kullanırken duş/banyo yapabilir miyim?
Evet. Bunun herhangi bir sakıncası yoktur.
Tampon içime kaçabilir ve kaybolabilir mi?
Hayır. Bu olanaksızdır. Sadece tamponun ipi vajinaya kaçabilir. Bu durumda
panik olmayın, gevşeyin ve iki parmağınızı yavaşça vajinaya sokarak ipi
bulmaya çalışın. Eğer beceremezseniz sakın zorlamayın. Hemen doktorunuzu
arayın
Tampon alerjiye neden olabilir mi?
Evet. Çok nadiren tampon içinde bulunan pamuk alerjik reaksiyona neden
olabilir. Bu durumda tampon kullanmamalısınız. Piyasada satılan parfümlü
tamponların alerjiye neden olma olasılığı daha yüksektir. Bu tür ürünleri
tercih etmeyin.
Tampon adet kanaması sırasında ortaya çıkan kokuyu azaltabilir mi?
Evet. Adet kanı hava ile temas ettiğinde özel bir koku ortaya çıkar. Tampon
kanı içeride, havayla temas etmesine izin vermeden emdiği için bu kokuyu da
doğal olarak engeller.
Tampon varken pet de kullanmalı mıyım?
Hayır. Kullandığınız tampon 4-8 saat süreyle adet kanamanızı emme
kapasitesine sahip olmalıdır. Eğer bu süre içinde adet kanı tampona rağmen
dışarıya geliyorsa ya tamponu doğru yerleştirmemişsinizdir ya da uygun emme
kapasitesine sahip bir tampon seçmemişsinizdir. En yüksek kapasiteli tamponu
kullanmanıza rağmen kan hala daha dışarıya geliyor ise adet kanamanız
normalden fazla olabilir ve bu durumda jinekologunuzla görüşmelisiniz.
Uyurken tampon kullanabilir miyim?
Evet ama bu uygun bir davranış değildir. Gerekli olmadıkça tampon
kullanılmamalıdır. Özellikle 8 saatten fazla uyuma söz konusu ise tampon
mutlaka çıkartılmalıdır.
Aynı anda birden fazla tampon kullanılabilir mi?
Kesinlikle HAYIR. Bu asla yapılmaması gereken
tehlikeli bir davranıştır.
Tampon varken cinsel ilişkide bulunulabilir mi?
Kesinlikle HAYIR. Bu asla yapılmaması gereken
tehlikeli bir davranıştır.
Tampon cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korur mu?
Kesinlikle HAYIR. Bunun tek etkili yolu prezervatif kullanmaktır.
Dikkat edilmesi gereken noktalar
Tampon kullanımı ile TSS arasındaki sebep-sonuç ilişkisi tam anlamı ile
bilinmese de bu sendromun tampon kullanıcılarında daha fazla görüldüğü
bilinen bir gerçektir. Tampon kullanırken dikkat edilecek birkaç basit kural
riski azaltır.
 | Adet kanamanız için yeterli olacak en küçük tamponu
kullanın |
| Tampon üretici firmasının önerilerine harfiyen uyun
|
| Tamponu yerleştirmeden önce ve yerleştirdikten
sonra ellerinizi sabun ile iyice yıkayın |
| Üretici
firmanın önerileri doğrultusunda tamponu sık sık değiştirin. |
| Aynı tamponu 4-8 saatten daha uzun bir süre
tutmayın |
| Asla aynı anda birden fazla tampon kullanmayın |
| Gece yatarken tampon yerine pet kullanın |
| Adet dönemi dışında akıntı nedeni ile asla tampon
kullanmayın |
| Sadece pamuk içeren tamponlar kullanın. |
|
|
Tamponu
yerleştirirken ayakta durabilir yada oturabilirsiniz. Pozisyonunuzun
rahat olması önemlidir. Bazı kadınlar tuvalet kenarında bir ayakları
klozetin üzerindeyken tamponu daha rahat yerleştirirler. Kendinizi en
rahat hissettiğiniz pozisyonu bulmaya çalışın. Tamponu yazı yazmak için
kullandığınız elinizi kullanarak yerleştirin, solak iseniz sağ elinizi
kullanarak yerleştirmeye çalışmayın. 
Resimde
de görüldüğü gibi vajina arkaya ve hafif yukarıya doğru uzanır. Bu
nedenle tamponu bu aks doğrultusunda yumuşak hareketlerle itin.. Bu
sırada aplikatörü sağa sola döndürerek ittirmeye çalışmayın. Aplikatörün
tüpü tamamen vajina içine girinceye ve aplikatörü tutan iki parmağınız
vücudunuza değinceye kadar ittirmeye devam edin.
