|
 |
Myom nedir?
Myomlar rahim ve
rahim ağzında görülen normal dışı düz kas dokusu büyümeleridir. Myomlar
rahimde, myometrium adı verilen kas tabakasında bulunan düz kas hücrelerinin
anormal büyümesi ile oluşur. Çoğu zaman birden fazla sayıda myom gelişir.
Myom ne sıklıkta ve kimlerde görülür?
Myomlar her dört kadından birinde görülür. Genellikle 30-40 yaşlarında
görülen myomlar, menapoz sonrasında küçülür. Kırk yaşın üzerindeki
kadınların %40’ında myom vardır ve myomu olan kadınların yaklaşık %75’i
myomunun olduğunu farkında değildir.
Myom neden oluşur?
 | Artmış Östrojen Düzeyi; myomların kesin nedeni
bilinmemekle beraber östrojenin (kadınlık hormonu) myomların büyümesine
yol açtığı düşünülmektedir. Gebelik sırasında salınanöstrojen miktarı
arttığından bu dömemde büyür.Menopoz döneminde ise östrojen düzeyi azalır
ve myomlar küçülür. |
 | Kalıtım; ailesinde özellikle
annesi, kız kardeşi veya anneannesinde myom olan kişilerde myom gelişme
olasılığı fazladır. |
Myomlar ne hızda büyür?
Genellikle çok yavaş büyüyen myomlar gebelik dömeminde ve östrojen içeren
hormon tedavisi gören kadınlarda hızlı büyür.
Doğum kontrol hapları myomlara neden olur mu?
Eskiden doğum kontrol haplarının, östrojen ve progesteron içerdiği için
myomlara neden oldukları düşünülmekteydi. Fakat yapılan çalışmalarda myom
oluşma riski açısından doğum kontrol hapları kullanan ve kullanmayan
kadınlar arasında hiçbir fark bulunamadı.
Myomların değişik tipleri var mıdır?
Myomlar genellikle rahimde, nadiren de rahim ağzında görülür. Myomlar
rahimde yerleşmiş oldukları tabakaya göre tiplere ayrılır;
 | Subseröz myomlar: rahmin dış tabakasında yerleşmiş |
 |
İntramural myomlar: rahmin orta tabakasında yerleşmiş |
 |
Submüköz myomlar: rahmin iç tabakasında yerleşmiş |
 |
Saplı myomlar: rahim dışına doğru büyüyen |
 | Parazitik
myomlar: karın içinde rahim dışında yerleşmiş myomlardır. |
Myomların bulguları nelerdir?
Birçok myom hiçbir bulgu vermez. Myomların yol açtığı yakınmalar, myomların
büyüklüğü, yerleşim yeri ve sayısına göre değişir. Myomların en sık yol
açtığı yakınmalar;
 | Kasık ve karın ağrısı |
 | Kasıkta ve karında dolgunluk ve basınç hissi |
 |
Cinsel ilişki sırasında ağrı |
 | Fazla ve uzun süren
menstruasyon (adet kanaması); büyük myomlar rahim içinde menstruasyon ile
dökülen yüzeyi arttırarak bu yakınmaya yol açar. |
 |
Ara kanamalar, myomların endometriuma (rahmin iç tabakasına) bası
yapmasından dolayı menstrual kanamalar arasında anormal kanamalar
görülür. |
 | Baskıya bağlı yakınmalar, büyük myomlar
mesane (idrar torbası), üreter (idrar kanalı) ve rektum (kalın barsağın
son kısmı) gibi organlara bası yaparak çeşitli yakınmalara neden olur.
Azalan mesane kapasitesine bağlı olarak sık sık idrara gitme ihtiyacı
hissedilir. Eğer myoma bağlı bası düzeltilmezse böbrekler zarar
görebilir. Rahmin alt bölgesindeki myomlar kalın barsaklar ve rektuma
bası yapar. Buna bağlı barsak hareketleri güçleşir, kabızlık ve
hemoroidler (basur) oluşabilir. |
Myomlar ani ağrıya neden olabilir mi?
Myomlar büyüyebilmek için kanlanmaya ve oksijene ihtiyaç duyar. Ani büyüyen
myomlar iyi kanlanamadığı ve oksijen ihtiyacı karşılanamadığında hücre ölümü
gerçekleşir ve myomlar dejenere olur. Bu sırada ortaya çıkan kimyasallar
ağrıya neden olur.
Myomlar infertiliteye neden olur mu?
Rahim içinde bulunan myomlar infertiliteye (kısırlığa) neden olabilir. Çocuk
sahibi olamayan vakaların % 2-3 ünde infertilite nedeni myomlardır. Myomlar
endometriumda değişikliklere neden olarak döllenen yumurtanın rahme
tutunmasını engelleyebilir. Bunun ötesinde Fallop tüplerine (yumurtalık
kanallarına) bası yaparak spermin yumurtaya erişmesini ve döllenmeyi
engeller. Myomlar çıkartıldıktan sonra elde edilen gebelik oranları, hasta
yaşı ve gebeliğe engel olan diğer nedenlerin bulunmasına bağlı olmakla
beraber genellikle yüksektir.
Myomlar düşüğe neden olur mu?
Myomu olan kadınlarda düşük görülme ihtimali %40 gibi yüksek oranlara
ulaşabilir. Endometrial doku ve rahmin kanlanmasındaki bozukluklar erken
dönemde düşüklere neden olabilir. Gebelik döneminde artan östrojenin etkisi
ile myomlar büyür, rahimdeki yerleşim ve büyüklüklerine göre bebeğin ve
plasentanın (bebeğin eşi) gelişmesini engelleyerek düşüklere yol açar.
Myomlar gebeliğin ilerleyen dönemlerinde de erken doğuma yol açabilir.
Myomların cerrahi ile çıkartılmasından sonra myoma bağlı düşük yapan
hastaların %80'i sağlıklı çocuk sahibi olabilir.
Myom varlığında doğum şekli sezaryen mi olmalı?
Myom, nadiren gebelik sırasında rahim ağzına yakın bölgeye doğru büyüyerek
bebeğin normal doğum sırasında geçişini engelleyebilir. Bu durum gebelikte
bebeğin gelişimini olumsuz etkilemez ve ultrason ile doğumdan önce teşhis
edilir. Bu gebelerde sezaryen ile doğum kaçınılmazdır. Sezaryen sırasında
myomun çıkartılması aşırı kanama riskinden dolayı önerilmez.
Myom ameliyatlarından sonra doğum şekli nasıl olmalıdır?
Ameliyatla rahim duvarının tüm kalınlığını kaplayan bir myom çıkartıldıysa
veya ameliyat sonrası rahimdeki yara iyileşmesi kesin değilse takip eden
doğumun sezaryen ile yapılması önerilir.
Myomlar kanserleşebilir mi?
Myomu olan hastalarda kanser gelişme riski (1/10000) on binde birdir.
Özellikle menapozdan sonra myomlarda ani büyüme görülmesi kanser şüphesini
doğurur. Böyle durumlarda rahim çıkartılmalıdır.
Hızlı büyüyen myomlar kanser anlamına gelir mi?
Myomlar genel olarak iyi huylu tümörlerdir. Leiomyosarkom olarak
adlandırılan kötü huylu myomlar oldukça nadir görülür. Ameliyat edilen her
bin myom vakasının sadece ikisi leiomyosarkom olarak teşhis edilir.
Leiomyosarkomlar çoğun-lukla 50-60 yaşları arasındaki kadınlarda görülür.
Hızlı büyüyen myomlar üç-altı aylık aralıklarla kontrol edilmeli ve
yakınmalara neden olduğunda ameliyat ile çıkartılmalıdır. Menapoz sonrası
saptanan ve hızlı büyüyen myomlar mutlaka çıkartılmalıdır.
Myom ve kist arasındaki fark nedir?
Myom düz kas hücrelerinin bir araya geldiği çoğunlukla rahmin içinde veya
çevresinde bulunan katı tümörlerdir. Kist ise yumurtalık içinde içi su dolu
keselerdir. Her ikisi de iyi huyludur.
Myomların tanısı nasıl konur?
Basit jinekolojik muayene ile myomların tanısı konulabilir. Myomlar erken
dönemdeki gebelik, yumurtalık ve barsak tümörleri ile karışabildiğinden
hastalara mutlaka detaylı inceleme yapılmalıdır. Myomların tanısında
aşağıdaki yöntemler kullanılır;
 | Ultrason yüksek frekanstaki ses dalgalarını
kullanarak üreme organlarının görüntülenmesini sağlar. Myomlar 1 cm'den
küçük veya çok büyük ise ultrason ile inceleme sağlıklı sonuç
vermeyebilir.
|
 | Bilgisayarlı Tomografi ile rahmin üç boyutlu
görüntüsü elde edilir, myomların tanısında bu yönteme genellikle gerek
duyulmaz.
|
 | Magnetik Rezonans myomların tanısında nadiren
başvurulan bir yöntemdir.Bu işlem myomun büyüklüğü ve yeri hakkında fikir
verir.
|
 | Histerosalpingografi (HSG-rahim filmi) adı verilen
inceleme ile rahim ve fallop tüplerine özel bir boya verilerek bu yapılar
değerlendirilir. Rahim ve tüplerdeki anormalliklerin tanısına imkan veren
bu yöntem ile myomlarında tanısı konur.
|
 | Diagnostik Histeroskopi incelemesinde histeroskop
olarak adlandırılan teleskopik bir cihaz ile rahim içi değerlendirilir.
Lokal anestezi altında uygulanabilen bu yöntem ile aynı zamanda myomlar
çıkartılabilir.
|
 | Diagnostik Laparoskopi ile myomların tanısı konur
ve tedavisi yapılabilir. Laparoskop olarak adlandırılan teleskopik bir
cihaz ile karından girilerek üreme organları değerlendirilir. Genel
anestezi altında yapılan işlem esnasında histeroskopi de uygulanabilir. |
Myomlar nasıl tedavi edilir?
 | Düzenli Takip; tüm myomların cerrahi ile
çıkarılmasına gerek yoktur. Ağrı, basınç hissi, düzensiz ve aşırı kanama
yakınmaları olmayan hastaların düzenli kontrolleri yapılarak myom
boyutları takip edilir. İleride gebelik düşünen hastalar veya menopoza
girecek hastalar bu şekilde takip edilir.
|
 | Cerrahi; yakınmalara yol açan ve hızla büyüyen
myomlar cerrahi olarak çıkartılmalıdır. Rahim bırakılarak sadece
myomların çıkartıldığı ameliyatlara myomektomi denir. Myomun yeri ve
büyüklüğü cerrahi işlemin tipini belirler.
|
 | Cerrahi Histeroskopi; rahimde yerleşen myomlar
cerrahi histeroskopi ile çıkartılabilir. Rahme yerleştirilen histeroskop
ile sadece rahim içinde bulunan myomlar çıkartılabilir. İşlem basittir ve
komplikasyon nadir görülür.
|
 | Cerrahi Laparoskopi; cerrahi laparoskopi rahmin dış
duvarında yerleşen myomların çıkartılması için uygulanabilir. İnce bir
kesiden laporoskop ile karın içine girilir ve myomlar çıkartılır.
Hastalar genellikle bir, iki gün içinde iyileşir.
|
 | Laparatomi; myomlar çok büyük veya çok sayıda ise
diğer yöntemlere göre daha büyük bir girişim olan laparatomi
uygulanabilir. Hastanın cerrahiden sonra iyileşmesi dört ila altı haftayı
bulur. Laparotomi geçiren hastalar ileride doğum yaparlarsa sezaryen
yapılması gerekebilir. |
Myom ameliyatlarının riskleri nelerdir?
Myomektomi sırasında dikkat edilmesi gerekenler;
kanamanın minimal düzeyde olması ve ileride infertiliteye yol açabilecek
yapışıklıkların oluşmamasıdır. Myomektomi sonrasında bazı hastalarda tekrar
myom oluşabilir ve ilerki yıllarda histerektomi yapılması gerekebilir.
Myom nedeni ile rahmin alınması gerekir mi?
Hızla büyüyen ve yakınmalara yol açan myomları olan ve ileride gebelik
düşünmeyen hastalara histerektomi yapılabilir.
Myomların ilaçla tedavisi mümkün müdür?
GnRH analogları (GnRH-a) olarak adlandırılan hormonlar östrojen ve
progesteron üretimini tamamen durdurarak hastayı menapoz tablosuna sokar. Bu
durum myomların küçülmesine neden olur. Üç aylık bir tedaviden sonra bir çok
myomun boyutları küçülür. GnRH analogları altı aydan daha uzun süre
kullanıldığında menopozda görülen sıcak basması, vajinal kuruluk gibi
yakınmalara ve osteoporoza (kemik erimesi) neden olur. İlaç bırakıldığında
ise küçülen myomlar tekrar eski boyutlarına ulaşır. Bu nedenle bu ilaçlar
çoğunlukla ameliyata hazırlık amacı ile kullanılır, ilaçlarla myomların
küçültülmesi ameliyatı kolaylaştırır ve kan kaybını azaltır.
Myom tedavisinde progesteron hormonu kullanılabilir mi?
Progesteron myom tedavisinde kullanılan ilk ilaçlardan biridir. Östrojenin
vücuttaki etkilerini dengeleyen bir hormon olan progesteron, östrojen etkisi
ile büyüdüğü bilinen myomların tedavisinde kullanılmıştır. Progesteronun
kullanıldığı vakalarda düşünülenin aksine progesteronun da myomları
büyüttüğü görülmüştür. Günümüzde myomların tedavisinde progesteronun yeri
yoktur.
Myomlar dondurularak tedavi edilebilir mi?
Myom üzerine özel bir prob ile ulaşılarak -196 C soğukluktaki bir sıvı
nitrojen kaynağı ile myomlar dondurulabiliyor ve canlılıklarına son
verilerek küçülmeleri sağlanıyor. Bu konuda yapılan çalışmalar halen devam
etmektedir.
Uterin arter embolizasyonu nedir, riskleri nelerdir?
Bu tedavi myom ameliyatlarına alternatif bir tedavidir. Rahmi besleyen
damarlardaki kan akımı engellenerek myomların küçülmesi sağlanır. Bu metodun
üreme sağlığına olan etkisi tartışmalıdır.
Myomlar için cerrahi müdahale ne zaman kaçınılmazdır?
Cerrahi müdahalenin kaçınılmaz olduğu üç temel durum vardır. Bunlar myomun
kontrol edilemeyen kanamalara ve idrar yollarına bası nedeni ile böbrek
hasarına neden olması ile kanser şüphesinin olduğu vakalardır.
Myomlar vücudun başka kısımlarına doğru hareket eder mi?
Myomlar çoğunlukla direkt olarak rahmin içine veya dışına doğru büyürler.
Vücudun başka bölümüne hareket etmezler. Paraziter myom olarak adlandırılan
tipler ise rahme ince bir bağ ile bağlıdır, bazen bu bağ kopar ve myom karın
içinde serbest olarak hareket edebilir.
Myomun rahim ağzından vajinaya doğru büyümesi mümkün müdür?
Çok nadir olmakla birlikte myomun rahimden orijin alarak rahim ağzından
dışarı doğru büyümesi mümkündür. Bu durumda rahim korunarak cerrahi işlem
ile myomun çıkartılır.
Büyük myomlar cerrahi olarak nasıl çıkartılır?
Cerrahi yaklaşım myomun büyüklüğüne, yerleşimine ve cerrahın tercihine
bağlıdır. Ameliyat sonrası iyileşme yine bu bahsedilen parametrelere bağlı
olarak değişir. Günümüzde çoğunlukla myomlar laparoskopik ve histeroskopik
ameliyatlar (kansız, bıçaksız ameliyatlar) ile çıkartılmaktadır. Böylelikle
hastanın hem ameliyat, hem de ameliyat sonrası hastanede kalış ve günlük
yaşantısına geri dönüş süresi kısalmakta, fiziksel stresi azalmaktadır.
MYOMLAR VE KISIRLIK
 | Myomlar rahim içini döşeyen tabakanın gelişmesini
engeller. Endometrial dokunun gelişememesi implantasyonu yani embryonun
rahme tutunmasını zorlaştırarak gebeliği önler ve düşüklere neden olur.
|
 | Myom çok büyük boyutlara ulaştığında yumurtalık
kanallarının içindeki hareketide zorlaştırarak dış gebeliğe neden
olabilir.
|
 | Serviksin (rahim ağzının) pozisyonunu bozarak
spermin ilerlemesini ve döllenmeyi engelleyerek gebeliği önler.
|
 | Rahimde şekil bozukluklarına yol açarak
implantasyonu engeller.
|
 | Gebelik sırasında artan östrojen düzeyleri küçük
myomların büyümesine yol açarak düşüklere ve erken doğuma yol açabilir. |
Myomların üreme sağlığına zarar vermemeleri için erken
teşhis ve tedavileri çok önemlidir. Myomların boyutuna göre tedavi şekli
belirlenir. Son zamanlarda geliştirilen embolizasyon gibi tedavi yöntemleri
oluşturabilecekleri nedbe dokusu yüzünden çocuğu olmayan kadınlara
önerilmez. |
|