|
Lityum gebelikte ilaç kullanımı sınıflamasında D kategorisine giren bir
ilaçtır.
Lityum ve türevleri manik-depresif atakların engellenmesinde kullanılan bir
ilaçtır. Hamilelik sırasında kullanımı söz konusu olduğunda potansiyel
riskleri ve anne dayındaki yararları dikkatli bir şekilde gözden
geçirilmelidir. Özellikle hamileliğin belirli dönemlerinde kullanımı
sakıncalı olabilir.
Özellikle hamileliğin ilk 12 haftası içinde kullanıldığında bebekte Ebstein
anomalisi adı verilen bir tür kalp anomalisinin görülme olasılığını
arttırmaktadır. Bu nedenle eğer mümkünse ilk 3 ay kullanılmamalıdır. Öte
yandan lityum kullanımının ölü doğum ve doğum sonrası bebek ölüm oranlarını
arttırdığı düşünülmektedir. Son zamanlarda yapılan bazı çalışmalar bebekte
kalp anomalisi görülme riskinin eskiden sanıldığı kadar yüksek olmadığını
ileri sürmektedir ancak bu konuda elde yeterli kanıt yoktur.
Özellikle hamileliğin son dönemlerinde anne adayının lityum gereksinimi
artar. Bunun nedeni ilacın anne kanından temizlenme süre ve hızındaki
artıştır. Fazla miktarda ilaç alındığında ise bunun anne ve bebeğin kan
dolaşımında tehlikeli düzeylere yükselme şansı çok daha fazladır.
Eğer hamileliğin herhangi bir döneminde lityum alınması gerekiyorsa anne
adayındaki kan lityum düzeyleri mutlaka çok yakın olarak izlenmeli ve toksik
düzeye çıkması engellenmelidir.
Eğer lityum kullanırken hamile kalmaya karar verirseniz psikiyatristinizle
görüşüp en az 6-8 hafta önce ilaç kullanımına son vermeniz yararlı
olacaktır. Hatta ilacı bırakmanızın üzerinden 6-8 hafta geçtikten sonra
hamile kalmak amacıyla korunmayı bırakmadan önce bir süre daha bekleyip
manik-depresif atakların ortaya çıkıp çıkmadığını izlemeniz ve bundan emin
olmanız idealdir.
Eğer lityum kullanırken hamile olduğunuzu fark ederseniz durumu zaman
kaybetmeden doktorunuzla görüşmelisiniz. Bu durumda eğer doktorunuz da uygun
görürse lityum kullanımına hemen son vermelisiniz. Eğer hamile olduğunuzu
geç fark ederseniz bu durumda jinekologunuz uygun zamanda bebekteki olası
anomalileri araştırmak açısından dikkatli bir detaylı ultrason incelemesi
yapmak durumundadır.
Eğer psikiyatristiniz hamile olmanıza rağmen lityum kullanmaya devam etmeniz
yönünde karar verirse bu durumda doz ayarlaması yapmak zorundadır.
Hamileliğin ilk yarısında her ay kan lityum düzeyi saptanması gerekirken
ikinci yarıda bu inceleme her hafta yapılmalıdır. Kan düzeyini ayarlamak
için günlük lityum dozunu tek sefer yerine 2-3 seferde almanız gerekebilir.
Doğum yaklaştıkça psikiyatristinizin doğumu gerçekleştirecek olan
jinekologunuzla yakın temasta bulunması gerekir. Doğumdan hemen sonra
annenin böbreklerinin lityumu süzme potansiyeli büyük değişiklik gösterir.
Bu durumda kan lityum düzeyi toksik boyutlara ulaşabilir. Bazı doktorlar
doğum yaklaştıkça günlük lityum dozunu azaltmayı tercih ederken bazıları
tamamen keserler.
Her ne olursa olsun doğum eylemi başladığında lityum kullanımı kesilmelidir. |
