|
 |
Cinsel yaşam ve bakteriler
Cinsel yaşam, bireyleri çeşitli bakterilerle ve diğer
enfeksiyon etkenleriyle karşılaştıran bir durumdur.
Cinsel yaşamı sürdürmek ve bakterilerle "iyi geçinmek" için öncelikle
vücudumuzda bizimle beraber yaşayan bu canlı türleriyle ilgili bilgi sahibi
olmalısınız. Bu yazıda vücuttaki bakterilerin genel özellikleri ve cinsel
yaşamdaki etkileri hakkında bilgi verilmiştir.
Bakteriler hakkında genel bilgiler
Bakteriler enfeksiyon hastalıkları adını verdiğimiz bazen ölümcül olabilen
hastalıklardan sorumlu olsalar da canlı yaşamın vazgeçilmez parçalarıdır.
Bakteriler olmadan dünya üzerindeki yaşamın devam etmesi olanaksızdır.
İnsan vücudunda normal şartlar altında dış ortama kapalı olan organ
sistemleri "steril" ("steril" tıpta "hiç bakteri içermeyen" anlamında
kullanılan bir kelimedir) olarak kabul edilir. Bu bölgeler bakterilerin
üremeleri için uygun koşullar taşıyan ve bu nedenle steril olmaları çok
önemli olan bölgelerdir. Kan, idrar, karın içindeki organların çoğu, göğüs
kafesi içindeki yapılar (kalp ve akciğerler) ve kafatası içindeki yapılar
başta olmak üzere her bölgenin kendine özgü bir savunma mekanizması vardır
ve bu ortama girmeyi başarabilen az sayıdaki bakteri sağlam bir bağışıklık
sistemi sayesinde ortamdan uzaklaştırılır ve steril durum devam eder.
Bakteri florası
Vücutta belli organlar vardır ki buralarda bakteriler sürekli olarak ve
normal şartlarda bulundukları dokuyla iyi geçinerek yaşamlarını sürdürürler.
Ağız ve burun boşluğundan gırtlağa kadar olan kısım, dış kulak yolu, anüsten
kalınbağırsak-incebağırsak sınırına kadar olan kısım ve apendiks, vücudumuzu
kaplayan tüm cildimiz ve kadınlarda dış genital kısımdan rahimağzı sınırına
kadar olan kısımda sürekli olarak bakteriler yaşar. Bu bakteriler çoğu
durumda dokuya bir fayda veya zarar sağlamazken, sindirim sisteminde ve
vajinada önemli işlevlere katkılarda bulunurlar.
Vücudun her anatomik bölgesinde yaşamını sürdüren bu bakteri topluluklarına
flora adı verilir (flora kelime anlamı olarak belli bir bölgedeki bitkisel
yaşam anlamına gelir). Ağız içi florası, vajinal flora, kalınbağırsak
florası gibi.
Florayı oluşturan bakterilerin cinsi ve "davranış biçimleri" dokudan dokuya,
kişiden kişiye, aileden aileye ve daha da önemlisi ülkeden ülkeye önemli
farklılıklar gösterir. Yani örnek olarak bir kişinin ağız içinde yaşayan
bakteriler tür ve işlev olarak benzeseler de kendine özgü farklı özellikler
gösterirler.
Yine aynı kişinin örnek olarak kalın bağırsağındaki floranın özellikleri
ağız içindeki floraya göre oldukça farklıdır. Bu nedenle aynı bedenin bir
bölgesinden başka bir bölgesine taşınan bir bakteri aynı bakteri olmasına
karşın kendi yerinde zararsızken, başka bir yere geldiğinde zararlı
olabilir. Bunun en tipik örneği kalınbağırsakta bulunan bakterilerin tuvalet
hijyeni yetersiz kişilerde vücudun çeşitli bölgelerinde enfeksiyonlara neden
olabilmesidir.
Flora bölgesel özelliklerle yakından ilişkilidir:
Belli bir coğrafi bölgede yaşayan insanların vücut floraları diğer bir
bölgede yaşayandan tümüyle farklıdır ve bir ülkenin insanında zararsız bir
şekilde yaşayan bir bakteri başka bir ülkenin insanında enfeksiyona yol
açabilir. Bunun en tipik örneği de "turist ishali" adı verilen durumdur:
Normal şartlarda bölge insanlarında hiçbir belirti vermeyen bir bakteri türü
diğer bölgeden gelen insanlara hijyenik olmayan şartlarda hazırlanmış bir
gıda yoluyla bulaştığında enfeksiyona neden olabilir. Halbuki bakteri
aynıdır.
Flora kişiler arasında da önemli farklılıklar gösterir:
İki bireyin teması floraların bir anlamda karşılıklı değişimine yol açar.
Biriyle el sıkıştığınızda karşı tarafın bakterileri size, sizin
bakterileriniz de karşı tarafa geçmiş olur. Bu geçici bakteri alışverişi
normal şartlarda enfeksiyona yol açmaz.
Temas ne kadar yakınsa ve ne kadar uzun süreliyse iki kişinin floralarının
birbirlerine benzeyen özellikleri de artar. Aile bireylerinin floraları ve
özellikle de beraber yaşayan bir çiftin floraları hemen hemen aynıdır. Bu,
normal şartlarda herhangi bir enfeksiyona yol açmazken, herhangi bir bireyin
dışarıdan aldığı "yabancı" bir bakteri bu kişinin temas ettiği birey(ler)de
enfeksiyona yol açabilir. Eşlerden birinin başka biriyle beraber olması
sonucu "kaptığı" bakteri, virüs veya diğer mikroorganizmaların diğer eşe
bulaştırılması gibi.
 |
Temas eden iki anatomik bölge birbirinden ne kadar farklıysa sorun ortaya
çıkma olasılığı o kadar yüksektir.
|
 |
Her anatomik bölgenin florası farklıdır ve oral sekste olduğu gibi
birbirinden tümüyle farklı iki anatomik bölge temas ettiğinde floraların
değişimi enfeksiyon sorunu oluşturabilir.
|
 |
Üçüncü ve en önemli belirleyici etken, temas eden kişilerin floralarında
enfeksiyon yapıcı etkenlerin varolup olmamasıdır.
|
Flora normalde enfeksiyon yapıcı özelliği düşük bakterilerden oluşur. Ancak
bazı kişilerin florasında enfeksiyon yapıcı özellikleri güçlü
mikroorganizmalar var olabilir. Bu mikroorganizmalar virüs şeklinde, bakteri
şeklinde veya parazit şeklinde olabilir ve bunlar bazı belirtilere neden
olabileceği gibi, kişi bu mikroorganizmaları taşıdığından tümüyle habersiz
de olabilir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar adı altında toplanan hastalıklar bireyin
florasında varolan ve enfeksiyon yapma özelliği güçlü mikroorganizmaların
cinsel temas yoluyla diğer bir bireye aktarılmasıdır.
Cinsel davranış şekilleri ve enfeksiyon sorunu
Cinsel ilişkinin en sık uygulanan şekli olan "klasik cinsel ilişkide" temas
eden bakteri floraları birbirine benzerdir (erkek ve kadının genital
florası) ve bu nedenle bu tür ilişkide taraflardan birinde enfeksiyon
oluşmasını belirleyici temel etken taraflardan birinin florasında
enfeksiyona yol açabilecek bakteri ve virüslerin varolup olmamasıdır.
Taraflardan birinde varolan virüsler (HPV (genital siğil), HSV (genital
uçuk), HIV (AIDS), Hepatit B gibi), bakteriler (klamidya, gonore (bel
soğukluğu), sifiliz (frengi) gibi), parazitler (trikomonas, uyuz gibi) karşı
tarafa geçer ve karşı tarafın bağışıklık sistemi özelliklerine göre karşı
tarafı taşıyıcı veya hasta yapar.
Bu açıdan kadınlar erkeklere göre daha şanssız durumdadırlar
Kadının hassas dengeler üzerine kurulu vajinal mukozasında belli bölgelerde
gözle görülmeyen çatlaklardan, mesane girişinin genital bölgeye yakın olması
gibi nedenlerle kadınlarda normal cinsel ilişkide bile karşı taraftaki
enfeksiyonları çok daha kolay kaparlar. Hatta karşı tarafta hiçbir
enfeksiyon bulunmasa bile normal şartlarda steril (bakteri içermeyen) olan
mesane girişinin vajinaya yakın olması nedeniyle mesaneye giren bakteriler
özellikle yeni evli veya menopozda olan kadınlarda sistit oluşmasına neden
olabilirler.
 |
Öpüşme
Cinsel içerikli yakın öpüşme iki bireyin ağız floralarının değişimiyle
sonuçlanır. Ağız içinde herhangi enfeksiyon yapıcı bir etken olmayan
bireylerde öpüşmeye bağlı sorun oluşmaz. Ancak ağız salgılarında
bulunabilen virüs ve bakteriler öpüşmeyle bulaşabilirler.
|
 |
Ön Sevişme
Ön sevişme bedensel temasın yakınlaştığı, cilt bakterilerinin
değiştirildiği bir durumdur. Enfeksiyona yol açması beklenmez. Ancak aktif
genital siğiller gibi virüs yoğunluğunun fazla olduğu durumlarda
virüslerin karşı tarafa geçmesi söz konusu olabilir.
|
 |
Oral Seks
Oral seks iki ayrı floranın (ağız ve genital floranın) karşılaştığı bir
ilişki şeklidir. Farklı floralar olduğundan enfeksiyon sorunu oluşabilir.
|
 |
Anal Seks
Anal seks tümüyle ayrı iki floranın (penis ve kalınbağırsak) karşılaştığı
bir ilişki şeklidir. Erkeğin genital bölgesinin savunma sistemlerinin
oldukça gelişmiş olması nedeniyle erkekte ender durumlarda enfeksiyon
oluşurken, kadında oluşan sıyrıklardan erkeğin genital patojenleri
geçebilir. Yine anal sekste hatalı yapılan bir uygulama anal seks sonrası
vajinal seksle devam edilmesidir, bu durum kadınlarda ciddi enfeksiyonlara
neden olabilir.
|
 |
Homoseksüel ilişki
Anal seks için söylenenlerin aynısı burada da geçerlidir. |
|
|