Vücudumuza dışarıdan giren bazı canlıların bizde
yarattığı rahatsızlıklardır.
Genellikle ağır hastalığa yol açmazlar ama yaşam kalitesini bozarlar.
.Kirli sulardan,bulaşmış sebzelerden,bulaşmış musluklardan,pişmemiş
etten,parazit yumurtalarının döküldüğü çarşaf ve çamaşırlardan,topraktan,enfekte
hayvanlardan geçebilir.
Sık karın ağrısı-krampları(açlıkta daha fazla), şiddetli gaz, geçici
ishaller, dışkıda yumuşama veya keçi pisliği gibi dışkılama, burun
kaşıntısı, anüste (büyük abdestin yapıldığı yer) kaşıntı, yastığa salya
akması, diş gıcırdatma, dil kenarında kabartılar, kilo alamama, sabah
bulantıları, ağız kokusu, iştahsızlık veya aşırı yeme, vücutta kaşıntılar.
(Hasta çoğunlukla gastrit,ülser zanneder, doktoru da bu yönde etkiler.)(Ağız
bölgesine ait şikayetler diş ve dişetiyle de ilgili olabilir.) Tenya(Şerit)
gibi bazı parazitler anüsten dışarı dökülüp hasta tarafından görülebilirler.
Parazitin cinsine bağlı olarak; uzun süreli parazite maruz kalınca;
kansızlık, barsak tıkanması, büyümede gecikme, akciğer belirtileri,
karaciğer-dalak büyümeleri, deri döküntüleri, hatta ağır organ hasarları
bile olabilir.
Yukarıdaki şikayetlerin birkaçı birlikte bulunan veya biri şiddetli şekilde
bulunan bir kişide dışkıda parazit aranması, anüse bant uygulanarak
yumurtaların aranması gibi tetkiklere başvurulur. Sonuç negatif çıksa da,
parazit olasılığı yüksek görülüyorsa tahlil defalarca (örneğin üç gün üst
üste) tekrarlanabilir. (Paraziti yakalamak her zaman mümkün olmuyor.)
Tedavide parazitine göre değişen ilaçlar vardır. Bazılarının karaciğere veya
başka organlara etkisi, ciddi zararları olabileceğinden tam teşhis konduğu
zaman, gerektiği gibi kullanılmalı, şikayetler sürsede kendi kendine
tekrarlanmamalıdır.
Bazı parazitlerde tüm aile aynı zamanda ilaç kullanmalıdır.
Oksiyür (kıl kurdu) gibi bazı parazitlerde yumurtalar döküldüğünden
çarşaf-çamaşırı kaynatmak (makinanın 90 derecesi yeterli değil, 100 derece
olmalı), çok iyi ütülemekte tedavinin bir parçasıdır.
Şüpheli sular içilmemeli, kaynatılmalı, iyi yıkandığı şüpheli salatalar,
ıspanak vb., az pişmiş-pişmemiş et yenmemelidir. Çocukların toprakla
oynadığında ellerini ağızlarına götürmeleri engellenmeli, tuvalet
temizliğinde anüse dokunulmamalı, sadece tuvalet kağıdıyla temizlik
yapılmalı, çocuklara da öğretilmelidir. Tırnaklar kısa tutulmalıdır.
Musluklarla fazla temastan kaçınılmalı, toplu yerlerde de, evlerde de mümkün
olduğunca az dokunulan tipte musluklar ve sabunluklar ve sıvı sabun tercih
edilmelidir. (Sabundan çok üstündür ama sıvı sabunların kötü markaları ve
fazla beklemişleri de enfeksiyon kaynağı olabiliyor.)
