Büyüme ve gelişmenin seyrindeki sapmalar, ciddi tıbbi bozuklukların önemli
göstergeleri olabilir. Anne babalar bir sorundan kuşkulanmadıkları zaman
bile, sıklıkla birşeylerin yanlış olduğunu gösteren ilk ip uçlarını
verirler. Her sağlam çocuk izlenmesinde doğru boy ve ağırlık ölçümleri yanı
sıra yaşamın ilk yılında her muayenede baş çevresi ölçümleri yapılmalıdır.
Düzenli ve birbirlerini izleyen ölçümler tek ölçümlerden çok daha yaralıdır,
çünkü belirli bir çocukta saptanan değerler normal sınırlar içinde olsa bile
çocuğun kendine özgü büyüme grafiğinden sapmalar belirlenebilir.
Çocukların boy, tartı ve baş çevresi değerlerinin izlenmesiyle büyüme
değerlendirilirken, sosyal davranışların ve nörolojik ( sinir sistemi ile
ilgili ) değişikliklerin takibi, normal gelişme sürecinden sapmaları çok geç
olmadan tespit etmek için yararlıdır. Buna göre, büyüyen çocuğun değişik
yaşlarda sergilediği kimi davranış ve becerilerin yaşa uygunluğu
değerlendirilerek, normalden sapmalar varsa daha ileri araştırmalar yapmak
için harekete geçilmelidir.
Aynı yaştaki çocukların tartı ve boy değerleri tıpatıp aynı olamayacağı
gibi, aynı nörolojik gelişim özelliklerini sergilemezler. Bu nedenle yaşa
uygun beceriler değerlendirilirken, her bir çocuğun istenen tüm hareketleri
yapması beklenmez.
1. Ay
Oturur durumdayken başını ara sıra dik tutar. Yüzükoyun yatırıldığında
başını kaldırabilir. Seslere tepki gösterir.
2. Ay
Oturtulunca başını dik tutabilir. Yüzükoyun yatırılınca hem başını hem de
omuzlarını kaldırabilir. Hareket eden cisimleri gözleriyle izleyebilir.
Annesinin kendisiyle konuşmasına gülümser ve ses çıkararak yanıt verir.
3. Ay
Yüzükoyun yatırıldığında kollarına dayanarak doğrulabilir. Hareket eden
cisimleri başını çevirerek izler. Eline verilen çıngırakla oynayabilir,
ancak düşürürse alamaz. "A-gu" sesleri çıkarabilir.
4. Ay
Elleriyle oynar. Elleriyle nesnelere uzanır, ancak yakalayamaz. Eline
verilen kalemi tutabilir. Çağrılınca dönüp sesin geldiği yöne bakar. Kahkaha
ile güler.
5. Ay
Yattığı yerde yuvarlanıp ters döner, oturtulurken sağa sola sallanır. Eliyle
uzandığı nesneleri yakalar. Ayağını ağzına götürebilir. Aynada kendisini
görünce güler, sevinir.
6. Ay
Destekle oturabilir. Eline verilen kaşıkla masaya vurur. Sevdiği ve
sevmediği yiyeceklere tepki gösterir. Yabancıları ayırt edebilir. "Cee !"
yaparak oynar.
7. Ay
İki elinde de birer nesne tutabilir. Nesneleri bir elinden diğerine
aktarabilir. Verilen herşeyi ağzına götürür. Kendi kendine bisküvi
yiyebilir. Aynadaki görüntüsünü tutmak ister.
8. Ay
Kısa bir süre desteksiz oturabilir. Eşyaları yere atarak oynar. İki heceli
sözcükler söyleyebilir.
9. Ay
Uzun süre yalnız başına oturabilir. Bir yere tutnarak ayakta durabilir. Baş
parmak ve işaret parmağı arasında küçük bir nesneyi tutabilir. "Anne, baba"
gibi iki sözcük söyleyebilir.
10. Ay
Yatarken kendi kendine oturur duruma geçebilir. Yardımsız ayağa kalkabilir.
El çırpar el sallar. Giyidirilirken yardımcı olur. Bardaktan su içebilir.
İşittiği sözleri yinelemeye çalışır.
11. Ay
Çeşitli nesneleri kaplar içine koyabilir. Basit emirleri anlamaya başlar.
12. Ay
Elinden tutulunca yürüyebilir. Çevresindekileri güldüren davranışlarını
tekrarlar. Kitaplardaki resimlere ilgi gösterir. İstenince öper.
13. Ay
Kalemle çizgi çizebilir. Bir elinde iki ayrı nesne tutabilir.
15. Ay
Yardımsız yürüyebilir. Elinden tutulduğunda merdiven çıkabilir. İki küpü üst
üste koyabilir. Ayakkabılarını çıkarabilir. 6-7 sözcük söyleyebilir.
18. Ay
Sendeleyerek koşar. Kendi kendine sandalyeye çıkarak oturabilir. Üç küpü üst
üste koyabilir. Kaşık kullanabilir. Bir kitabın sayfalarını karıştırabilir.
8-10 sözcük söyleyebilir. Kakasını söylemeye başlar.
21. Ay
Kendi kendine merdiven çıkabilir, elinden tutulduğunda inebilir. 5-6 küpü
üst üste koyabilir. Bedeninin çeşitli parçalarını göstebilir. İki sözcüklü
tümceler kurabilir.
2 Yaş
Kendi kendine merdiven inebilir. Topu atabilir, tekme vurabilir. 7-8 küpü
üst üste koyabilir. Çorap ve ayakkabılarını giyebilir. Çişini haber vermeye
başlar.
2,5 Yaş
Ayaklarını birer birer kullanarak merdiven inip çıkabilir. 9 küp üst üste
koyar. Kapalı şekil çizer.
3 Yaş
Üç tekerlekli bisiklete biner. Daire şeklini kopya eder. Yaşını ve cinsini
bilir.
5 Yaş
Sek sek oynar. Üçgen çizer, dört renk bilir. Ona kadar sayar. Giyinip
soyunur. Çoğul ifadeler kullanabilir. 6 kısımlı adam çizer.
